PHP
- anasayfa
- mysql
- sql
- web tasarım
- forum
- iletişim
ereg() ve eregi()
PHP'nin temel Düzenli İfade Fonksiyonu, ereg(), arattığımız karakter sıralanışı bulunduğu taktirde doğru, bulamadığı taktirde yanlış karşılığı bir değer verir. Fonksiyonu şöyle yazarız:
$bir_degisken = ereg("eşleştirilecek_sıra" , $kaynak , $yeni_değişken);
Fonksiyonun aradığımız eşleştirmeyi yapması halinde, buradaki $bir_degisken'in değeri true/doğru, yapamaması halinde false/yanlış olacaktır. Eşleştirme sırasının nasıl oluşturulduğunu yukarıda gördük; bu ifadelerden işimize uygun olanı buraya tırnak içinde yazarız. $kaynak, eşleştirilecek sıralamanın içinde aranacağı değeri tutan değişkendir. Fonksiyonun bir diğer becerisi, eğer eşleştirilecek sıralamayı gruplar halinde verirsek, kaynakta yapacağı eşleştirme olursa, buna uygun değerleri bir dizi değişkene yazabilmesidir; istersek bir parametre olarak bu yeni değişkenin almasını istediğimiz adı veririz; böylece eşleştirme sonucu bulunan değerler kaydedilmiş olur.
eregi(), aynen ereg() fonksiyonu gibi çalışır; sadece eşleştireceği değerlerde büyük-harf/küçük-harf farkı gözetmez.
Daha önceki bölümde oluşturduğumuz ve kd_01.php adıyla kaydettiğimiz konuk defteri programının akış planını, ziyaretçinin Form'a yazdığı ve sunucuda $HTTP_POST_VARS dizi-değişkeninde tutulan değişkenlerinden elektronik posta adresi ilge ilgili olanı gerçekten içinde en az bir @ işareti ile en az bir adet nokta içip içermediğine bakarak sınayabiliriz. Böyle bir sınama için gerekli kod şöyle olabilir:
if (eregi("^.+@.+\\..+$", $adres, $email)) {
}
else {
$hata = "Elektronik posta adresinizde bir hata var!<br>";
echo $hata;
include("kd_hata_halinde.htm");
exit;
}
Program, bu örnekte $adres değişkeninde kayıtlı değerin içinde aradığı sıralamayı bulursa, eşleşen değeri $email adlı yeni bir değişkene yazacak ve if sınavının sonucu doğru olacaktır. Bu sıralamaya uygun bir değer bulunamazsa, if sınavı else deyimine atlayacak ve bir hata mesajı üretilerek, bu program durdurulacaktır.
Form ile işlemciyi Birleştirelim
Şu ana kadar yaptığımız bütün Form örneklerinde, Form'un bulunduğu HTML sayfası ile bu Form'un göndereceği verileri işleyen PHP programı iki ayrı belge halinde idi. Bu, buradaki örneklerde olduğu gibi, ziyaretçinin verdiği bilgileri sadece Brıowser penceresine yazdıran bir eğitim çalışması için belki uygun; ama gerçek Web sitelerimizde ziyaretçilerimizin vereceği bilgileri çoğu zaman sadece onların Browser pencerelerinde göstermekle kalmayız, fakat bu bilgileri ya elektronik posta yoluyla kendimize yollarız, ya da sunucuda bir düzyazı veya veritabası dosyasına işleriz. Bu ve diğer amaçlarla yapacağımız Form içeren HTML sayfaları, aslında PHP programımızın bir içinde yer alabilir; ya da başka bir deyişle, Form'umuz ziyaretçinin vereceği bilgileri kendi bulunduğu PHP programına gönderebilir!
Bu karmaşık ifadeyi bir örnekle açalım. Yukarıda yaptığımız son HTML sayfası ile ve PHP programını şöyle birleştirelim; ve bunu formlar04.php adıyla kaydedelim:
<?php
if ( isset ( $HTTP_POST_VARS )) {
print ("<HTML>\n");
print ("<HEAD>\n");
print ("<TITLE>PHP'de Formlar</TITLE>\n");
print ("<meta http-equiv=\"content-type\" content=\"text/html; charset=ISO-8859-9\">\n");
print ("<meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text/html; charset=windows-1254\">\n");
print ("</HEAD>\n");
print ("<BODY>\n");
foreach ($HTTP_POST_VARS as $anahtar=>$deger ) {
if ( gettype ($deger ) == "array" ) {
print ("$anahtar == <br>\n");
foreach ( $deger as $yeni_degerler )
print (".. $yeni_degerler<br>");
}
else {
print ("<b>$anahtar = $deger <br>\n");
}
}
print ("</BODY>\n");
print ("</HTML>\n");
}
else {
print ("<HTML>\n");
print ("<HEAD>\n");
print ("<TITLE>PHP'de Formlar</TITLE>\n");
print ("<meta http-equiv=\"content-type\" content=\"text/html; charset=ISO-8859-9\">\n");
print ("<meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text/html; charset=windows-1254\">\n");
print ("</HEAD>\n");
print ("<BODY>\n");
print ("<FORM ACTION=\"$PHP_SELF\" METHOD=\"POST\">\n");
print (" Adınız, Soyadınız: <INPUT TYPE=\"TEXT\" NAME=\"adi\">\n");
print ("<BR>\n");
print (" Elektronik Adresiniz: <INPUT TYPE=\"TEXT\" NAME=\"adres\">\n");
print ("<BR>\n");
print (" Hangi notunuzu öğrenmek istiyorsunuz? \n");
print ("<BR>\n");
print ("<SELECT NAME=\"hangi_not[]\" MULTIPLE>\n");
print ("<OPTION>Sınav 1 \n");
print ("<OPTION>Sınav 2 \n");
print ("<OPTION>Ortalama \n");
print ("</SELECT>\n");
print ("<BR>\n");
print ("<INPUT TYPE=\"SUBMIT\" VALUE=\"Gönder Gitsin!\">\n");
print ("<INPUT TYPE=\"RESET\" VALUE=\"Vazgeç, Gönderme!\">\n");
print ("</FORM>\n");
print ("</BODY>\n");
print ("</HTML>\n");
}
?>
Bu dosyanın tümüyle PHP programı olduğuna dikkat ettiniz, tabiî? Program açıldığında sunucunun $HTTP_POST_VARS dizi-değişkeninin bir değer içerip içermediğini bir if deyiminin içinden bir değişkenin içeriği olup olmadığını anlamamıza yarayan isset () fonksiyonu ile yapıyoruz. Bu şart doğru ise, yani $HTTP_POST_VARS dizi-değişkeni bir değer içeriyorsa, program, foreach döngüsünün içinde bu değişkenin içindekileri almaya ve Broüwser penceresinde görüntülemeye başlıyor. Bu şart doğru değilse, yani $HTTP_POST_VARS dizi-değişkeni henüz bir değer içermiyorsa, if deyiminin birinci bölümünü içindeki hiç bir kod icra edilmiyor ve prgram else deyimine sıçrıyor. Programın else bölümü ise daha önceki HTML kodlarımızı içeren bir dizi print() fonksiyonu yerine getiriyor; yani Browser'a içinde Form bulunan HTML sayfasını yazdırıyor. Burada FORM etiketine dikkat edelim:
print ("<FORM ACTION=\"$PHP_SELF\"METHOD=\"POST\">");
Form'un ACTION parametresinde bir PHP programının adı yerine "$PHP_SELF" değişken adını görüyoruz. Bu, bu bölümün başında ele aldığımız gibi, sunucunun bu PHP programına sağladığı çevre değişkenlerinden biridir ve o anda çalışmakta olan PHP programının dosya adını içerir.
Windows'da Apache
NT sisteminizde ISS değil de Apache for Win 32 Web Server programını çalıştırıyorsanız, sürümüne göre httpd.conf veya srm.conf dosyasına şu ekleri yapmanız gerekir:
ScriptAlias /PHP3/"c:/path-to-PHP-dir/"
AddType application/x-httpd-PHP3 .PHP3
Action application/x-httpd-PHP3"/PHP3/PHP.exe"
IIS 4.0 ve 5.0
Windows NT/2000'e kurulu olan IIS 4.0 veya 5.0'e PHP desteği kazandırmak için, önce yukarıdaki gibi DLL dosyalarını gerekli yere kopyalayın. Açtığınız Zip dosyasından çıkmış olan PHP.ini-dist isimli düz yazı dosyasını Notepad ile açın ve "extension_dir=" satırını bularak, karşısındaki "./" yazısını silip yerine PHP dosyalarını kopyaladığınız dizinin adını (örneğin C:\PHP) yazın. PHP dizinin adını doğru yazdığınızı kontrol etmekte daima yarar vardır! Sonra ";browscap =" satırını bulun ve önündeki noktalı virgülü kaldırarak karşısındaki "extra/browscap.ini" kelimelerini c:\Winnt\browscap.ini olarak değiştirin. Bu dosyayı, PHP.ini adıyla Winnt dizinine kaydedin.
number_format()
Türü sayı olan değişken değerlerini bin-basamakları şeklinde biçimlendirmekte kullanılır. Parametre olarak sayı içeren değişkenin adını, ondalık bölümün kaç haneli olacağını, ondalık hanesini ve binler basamaklarını ayırmakta kullanılacak karakteri kabul eder. Örnek:
$degisken = 1234567890.1234567890 ;
echo (number_format($degisken, 4 chr(44) , ".") ); //chr(44)=virgül
Bu deyimle 1234567890.1234567890 şeklindeki değer, Browser penceresine "1.234.567.890,1235" şeklinde yazdırılacaktır.